Anasayfa / Bilişim / Yapay Zeka 101
Yapay Zeka 101

Yapay Zeka 101

Bir gün sabah uyandınız ve dışarıda kar yağdığını gördünüz. O gün dışarı çıkmadan önce üzerinize kalın bir palto giymeye karar verdiniz. Çünkü geçen yıl bunu yapmadığınız için hasta olmuştunuz.

Şehirlerarası bir yolda araba kullanıyorsunuz. 200 metre önünüzde ansızın bir traktör belirdi. Traktörlerin yavaş gittiğini bildiğiniz için kolayca sollayabileceğiniz kararı aldınız.

Hasta oldunuz ve aile hekiminize gittiniz. Doktor size bazı sorular sordu, bazı tetkikler istedi, bilgi ve tecrübesine dayanarak bir karar verdi. Aslında doktorun verdiği karar da özünde palto giyme kararından farklı bir şekilde alınmadı. Sadece doğru kararı almak için daha fazla veriyi gözden geçirmek gerekti.

Hayatımızın her anında bir şeyler için karar veririz. Kısaca, “hayatımız verdiğimiz kararlardan ibarettir” diyebiliriz.

Yukarıdaki örnekleri göz önünde bulundurduğunuzda insan beynini, verileri aldıktan sonra tecrübelerine dayanarak işleyen ve sonucunda bir karar veren mekanik bir cihaz gibi düşünebilir miyiz? Eğer bir cihazdan bahsetmeye başlamışsak bu durumda onunla aynı işi yapan bir kopyasını da üretebiliriz. İşte bu noktada yapay zeka fikri ortaya çıkıyor.

Tecrübeyi, hayal ettiğimiz bu yeni cihazın içine nasıl yerleştireceğiz?

Bu sorunun yanıtını yukarıdaki doktor örneğini açarak vermeye çalışacağım. Aile hekiminizin her hastayla olan tecrübesini, üzerinde hastalık belirtileri yazan karta işlediğini düşünelim. Kartın üzerinde en sık karşılaşılan 100 belirti işlenmiş. Doktorun yapması gereken hastanın şikayetlerini öğrenmek, kartın üzerindeki ilgili belirtinin yanına bir işaret koymak ve en sonunda da kendi teşhisini kartın üzerine yazmak. Doktorumuz bir yılın sonunda grip teşhisi konmuş hastaların belirtileri için bir istatistik çıkarıyor. Bu istatistiğe göre grip belirtilerinin, karşılaşma yoğunluğuna göre %85 ateş, % 76 burun akıntısı, % 69 halsizlik, % 54 eklem ağrısı olduğunu öğreniyor. Aslında bu elde edilen bilgi doktorumuzun kendi tecrübesinin sayısallaştırılmış halidir.

Eğer bir tecrübeyi sayısallaştırabilirsek, onu bir veri tabanına yerleştirebilir ve üzerinde işlem yapılabilir hale getirebiliriz. Bu durumda, doktorun bu tecrübesine sahip bir yapay zeka uygulaması, şikayetler üzerinden yola çıkarak hastanın muhtemel sağlık durumu hakkında bir fikir üretebilir.

Yapay zekanın önündeki ilk engelin tecrübenin sayısallaştırılması olduğunu söyleyebiliriz. Bu sorunu aşsak bile bu sefer karşımıza yapay zekanın da tıpkı insanlar gibi doğru kararlar verebilmesi için yeterli tecrübeye sahip olması gerekliliği ortaya çıkıyor. Yukarıdaki örnekte de doktorumuzun sadece 3 hastanın bilgileriyle bir istatistik çıkarması anlamlı olmazdı sanırım.

Özetle, eğer yeteri kadar tecrübeyi sayısallaştırıp bir veri tabanına yerleştirebilirsek bu veri yığınını kullanarak karar alabilen sistemler geliştirebiliriz.

İnsanlığın neden yapay zeka teknolojisini kullanan cihazlara ihtiyacı olsun?

İnsanların verdikleri kararlar bir çok dış etkenden etkilenir. Örneğin bugün bir yakınınızı kaybettiğinizde yarın her zamanki gibi araba kullanamayabilir veya bir doktorsanız hastalarınızla ilgilenemeyebilirsiniz. O anki duygu durumumuz yaptığımız işlerin kalitesini doğrudan etkiler. Oysa bir yapay zeka uygulaması kararlarını verirken sadece ve her zaman tecrübelerini baz alır. Bu bağlamda çok da uzak olmayan bir gelecekte insanların araba kullanması yasaklanabilir. Elon Musk, bu öngörüyü doğrularcasına bir konferansta yapay zeka ile yönetilecek araçlar üzerinde konuşurken şu örneği veriyor. “Bugün bir insan araç kullanırken bir kaza yapsa bu tecrübeden sadece kendisi bir ders çıkaracaktır. Ancak yapay zeka ile çalışan sistemlerde aynı zamanda yoğun tecrübe paylaşımı olacağından, bugün Amerika’da gerçekleşen bir kazanın sonucunda edinilen tecrübeyi aynı anda dünyanın diğer noktalarındaki yapay zeka araçları da sahip olabilecek. Bu durum, bir insanın hayatı boyunca edineceği tecrübeyi bir yapay zeka aracının saniyeler içinde elde edeceği anlamına geliyor.”

Yapay zekayla beraber karşılaşacağımız sorunlar var mı?

Bugün ABD başkanı Trump, Toyota gibi firmalara posta koyup fabrikalarını Amerika’ya kurmalarını şart koşuyor. Böylelikle işsizlik sorununa bir çözüm bulabileceğini hayal ediyor. Ancak ABD’nin son 15 yılındaki işten çıkarılma nedenlerine baktığımızda bunun sadece %15’inin fabrikaların yurt dışında taşınması olduğunu görüyoruz. %85’inin nedeni ise robotlaşma ve yapay zeka.

Yapay zekanın ilerleyişi ile birlikte insanların daha uzun yaşayacağını ancak etrafta daha az iş olacağını belirten alibaba.com’un kurucusu Jack Ma robotların gelecekte şirketlerin CEO’su olabileceğini söylüyor. Ma “30 yıl sonra, Time dergisinin kapağında göreceğimiz ‘yılın en iyi CEO’su muhtemelen bir robot olacak. Sizden daha iyi hatırlıyor, sizden daha hızlı sayabiliyor ve sizin gibi rakiplerine sinirlenmiyor olacak.” şeklinde konuşuyor.

Gerçek hayattan yapay zeka örnekleri

Screen Shot 2017-04-28 at 16.28.41

keywordsready.com ile fotoğraflarınıza anahtar kelimeler bulabilirsiniz.

 

colorize-cow-comparison

Siyah beyaz bir fotoğrafı renklendirebiliriz.

 

this-russian-technology-can-identify-you-with-just-a-picture-of-your-face-710x400

İnsan yüzlerini ayırt edebiliriz.

 

89676007_2752bf41-d61c-4efd-b0f8-d08b6c7e856e

Karşılaştığımız bir yazı tipinin ismini kolayca bulabiliriz.

 

facebook-lumos-image-search2-760x400-710x400

Facebook’un yaptığı gibi fotoğraflardaki nesneleri etiketler ve bu etiketleri daha sonra fotoğrafa ulaşmak için kullanabiliriz.

 

Screen-Shot-2016-11-25-at-11.14.53-710x400

Bir suçluyu yakalayabiliriz.

 

fbblind-6-645x400

Görme engellilerin kullanabilmesi için bir fotoğrafın içinde neler olduğunu sözlü olarak seslendirebiliriz.

 

eye_900x500.width-900-710x400

Bir gözün detaylı fotoğrafından gözdeki belli bir hastalığın olup olmadığını öğrenebiliriz.

 

Igoogle-raisr-image-upscaling-super-resolution-9.png

Yeterli çözünürlüğü olmayan bir fotoğrafı daha keskin hale getirebiliriz.

 

scientists-develop-ai-that-can-identify-skin-cancer-b2c86cc9bcf7f882ae35926838a579ba-710x400

Cildimizdeki lezyonların cilt kanseri olup olmadığını öğrenebiliriz.

 

103977010-Mercedes-Benz-Hands-Free-Driver-710x400

Artık araç kullanmak zorunda olmayabiliriz.

Hakkında Serdar Yağcı

Başlamanın en iyi yolu, konuşmayı kesip, yapmaya koyulmaktır.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*

Scroll To Top